رشيد الدين فضل الله همدانى
10
جامع التواريخ ( تاريخ هند و سند و كشمير ) ( فارسى )
چنان كه شرح داده شد . قسم اوّل مساوى زمان فصل ، و اكنون از عمر ملك طبيعى كه او را برهما « 1 » مىخوانند ، و شرح آن در پيش رفته به قول بزرگترين حكيمى از ايشان كه او را برهمگون « 2 » مىگويند ، هشت سال و پنج ماه و چهار روز گذشته است ، [ و اكنون ما در دور پنجمين از ماه ششم از سال نهم ، و از اين روز پنجم شش نوبت و هفت فصل « 3 » و بيست و هفت روز از نوبت هفتم گذشته است ؛ و از روز بيست و هشتم سه بخش از بخشهاى چهارگانه گذشته است ] ، و اكنون در قسم چهارمينايم كه او را كلكال « 4 » مىخوانند ؛ و از مبدأ اين دور كلكال تا به وقت هلاك شدن شككال « 5 » كه از معظمترين پادشاهان هند بود ، سه هزار و صد و هفتاد و نه سال گذشته است ، و از وقت [ وفات ] شككال تا اين تاريخ كه هفصد [ 329 v ] و سه سال هلالى است ، يك هزار و دويست و بيست و هشت سال گذشته است . و براهمه و حكماى هند مىگويند كه ما اين علم از علم الهى دانستهايم كه به ميراث پيغامبر بزرگ متألّه به ما رسيده است ، و ايشان را از بزرگان متقدّم معلوم شده است ؛ و در اوّل هردورى و فصلى و بخشى « 6 » و نوبتى « 7 » كه ذكر رفت ، احوال عالم بگردد ، و صورت و سيرت و عادات و اعتقادات و اقوال و افعال به نوعى ديگر ببود ، و اوضاع و نواميس مختلف گردد . پس اگر خواهيم كه بدانيم كه از عمر ملك طبيعى يعنى برهما « 8 » چند گذشته است ، بروجهى كه تقرير يافت حساب كنيم معلوم گردد ، و چون در اين سال هفتصد و سوم حساب كرده شد ، معلوم گشت كه اين تاريخ از اوّل عمر براهمه بيست و شش هزار هزار ؛ و سيصد و يازده هزار هزار ؛ و هفتصد و
--> ( 1 ) . Brahm ( 2 ) . Brahm gupta ( 3 ) . Fasl ( 4 ) . Kaliyuga ( 5 ) . s kak la ( 6 ) . Bahs ( 7 ) . Noubat ( 8 ) . Brahm